Ebeveynler genellikle çocuklarının gelişim gösterebilecekleri, eğilimlerinin olduğu ilgi alanlarının analizini yapmadan bu zamana kadar kendi öğretileri ile kazanım edindikleri bilgiler doğrultusunda oyuncak seçimi yaparlar. Kendi istekleri ve kendi maddi durumlarını da göz önünde bulundurduklarında geleneksel yöntemler ve popüler kültür arasında sıkışıp kaldıkları bir seçim sürecine girerler. Halbuki burada önemli olan oyuncağın verimliliğidir. Biz yetişkinler genellikle ‘’ oyuncak ‘’ kelimesine  boş zamanları dolduracak hatta tabiri caiz ise ‘ oyalayacak ‘ bir araç olarak bakıyoruz. Maalesef ki oyuncak kelimesi çocuklarımız için aynı anlamı taşımamakta. Öncelikle oyuncak terime bakış açımızı değiştirmeliyiz. Oyuncak çocuğumuzun zeka yapısını, bilinç açısını ve hayal gücünü hem yönlendiren hem de geliştiren bir araçtır. Oyuncak konusunda ki bilinç düzeyimizi terimin de alt metnini kavrayarak değiştirdikten sonra kriterler oluşturmakla devam edebiliriz. Örneğin; Sağlık, risk ihtimalleri, psikolojik olarak etkenleri vs. Çocuklarımızın farkında olmadıkları ve bizim de farkında olmadığımız yaş dönemleri bilinç altlarını oluşturur. Bu sebeple kriterlerimizi oluştururken tüm bunlara dikkat etmeliyiz.

Çocuklar genellikle deneme yanılma metoduyla ilerlemeyi severler. Kendilerinin oluşturup yıktıkları, boyadıkları, sildikleri, doldurup boşaltabildikleri yapıda oyuncakları daha uzun süre kullanırlar. Bal kavanozu yerine boş kavanozu kullanmayı tercih etmelisiniz. Örneğin; Çünkü kavanozu biz gibi görmeyeceklerdir onu başka şekillerde anlamlandıracaklardır. Bencil ve asosyal olmasının önüne geçmek için grup paylaşımına uygun oyuncaklar ve oyunlar seçilmelidir.

Oyuncak Seçimi – Oyuncak Alırken

Oyuncak Seçimi Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Kriterler;

  • Yaş Grubu
    Her yaş grubu için kazanım edinilmesi gereken eğitimler ve bunlar için gerekli olan, bu eğitimlerin kalıcılığını ve devamlılığını yaş grubu algılama diline uygun bir şekilde sağlayan oyuncaklar vardır. Dolayısıyla çocuğunuzun yaş grubunda kazanım edinmesi gerekenler konusunda bir araştırma yapmalı, bu konuya hakim olmalısınız.
  • Çocuğunuzun becerilerine uygun olmalıdır.
    Çocuğunuz becerileri dışında onu yenilgiye uğratacak bir oyuncak ile zorlanmamalıdır. Bunun Bu çocuğunuzun kendine olan güveninde bilinç altına yerleşecek bir zedelenmeye ve komplekse sebep olabilir.
  • Uzun vadeli kullanıma sahip olmalı.
    Çocuğunuzun ilgi alanında ne kadar çok kalırsa o kadar uzun süre kullanım ömrü olur.
  • Sağlam yapıda olmalı.
    Dayanıklı ve sağlam olmalıdır. Çocuklar genellikle güç konusunda dozlarını ayarlamakta zorluk çeker bununla birlikte oyuncaklarına özenli davranmak konusunda da zorlanırlar .
  • Çok Yönlü Olmalı.
    Oyuncaklar tek düze olmamalıdır bu çocuğunuzun gelişimini engeller ve oyuncaktan çabuk sıkılmasını sağlar. Fakat oyuncak seçiminde çok yönlülüğe dikkat etmeniz hem oyuncağın kullanım süresini uzatır hem de çocuğunuzun yaratıcılığının ve hayal gücünün önüne geçmemiş olur.
  • Sempatik Olmalı.
    Çocuğunuzun korkacağı ve çekineceği bir yapıda olmamalı çocuğunuzda sempati yaratacak bir sevimlilikte olmalıdır.
  • Risk Seviyesi Düşük Olmalı.
    Oyuncak çocuğunuza zarar verecek ayrıntılara ve yapıya sahip olmamalıdır. Köşe sivriliği, batma, yanma ve kesme tehlikesi taşımamalıdır. Çocuklar oyuncakları keşfederken genellikle kendi üzerlerinde hoyrat kullanabiliyorlar bu yüzden bu yönlere dikkat edilmelidir.
  • Oyuncak Oranı Çocuğunuzun Kas Kuvveti – Boy Oranı ile Denk Olmalı.
    Çocuğun kendi kas gücü ve çocuğunuzun kendi boyu ile orantılı bir oyuncak seçimi yapmalısınız.
  • Cinsiyet Ayrımı Minimum Olmalı.
    Çocuklar belirli bir yaş grubuna kadar cinsiyet konusunda bir bilgiye sahip değildirler. Bizim düzeyimizde bir farkındalığa sahip olmazlar. Bu sebeple cinsiyet konusunda bir bilgi ve farkındalığa sahip olana kadar ilgisini çeken her türlü oyuncakla oynamalıdırlar. Örneğin; Sürekli temizlik, makyaj, elbise vs. ile oynayan bir kız çocuğu bilinç altında cinsiyetine dair bunları oturtur ve ergenlik dönemi, ergenlik dönemi sonrası kimlik oturtma zamanlarında bilinç altında oluşan bu etkenlerden yola çıkarlar. Bu sebeple bilinç altında oluşacak herhangi bir olumsuz kodlamadan uzakta durulmalıdır. Cinsiyet ayrımı bunlardan en önemlisidir

Yaş Gruplarına Uygun Olan Oyuncak Türleri Nelerdir?

1 – 4 Ay Dönemi

  • Çeşitli şekillerde ve görsellerde diş kaşınması için diş kaşıma halkaları
  • Çeşitli renklerde ve farklı görsellerde karyolasına ya da beşiklere asılan oyuncaklar
  • Basit ve keyifli şarkı kasetleri
  • Müzik çalan kutular
  • Dokunmak için ulaşamayacağı fakat izleyebileceği akvaryum
  • Çıngıraklar
  • Renkli resimler ve eğlenceli posterler
  • Rüzgar gülü ya da rüzgar çanları

4 – 8 Ay Dönemi

  • Çocuğunuzun görüş alanında bulunduracağınız farklı türlerde, çeşitli renklerde, farklı görseller ve dokularda bol sayılarda ufak oyuncaklar
  • Emebileceği, kemirebileceği, çiğneyebileceği oyuncaklar
  • Basit temaslarla ses çıkaran, hareket edebilen oyuncaklar

8 – 12 Ay Dönemi

  • Parçaları birbiri ile iç içe geçebilen kaplar
  • İpinden çekildiği zaman hareketlenen oyuncaklar
  • Banyo yaparken küvetinde yüzebilecek oyuncaklar
  • Renkli ve yumuşak dokulu toplar
  • Basit oyuncak bebekler
  • Saklambaç oynayabilecekleri evler ya da içine girebilecekleri büyük ve boş kutular

12 – 18 Ay Dönemi

  • Çocukların atıp fırlatmasına uygun yapıda köşesi sivri olmayan tahta, metal, kumaş, plastik yapıda sağlam oyuncaklar
  • Ses çıkaracak, itmeli, çekmeli, vurmalı küçük oyuncaklar
  • Basit öykülerin olduğu kasetler
  • Yırtılmaz yapıda resimli ve basit kitaplar

18 – 24 Ay Dönemi

  • Parmak kuklası
  • Küçük formda hayvan figürleri
  • Tekrar eden söz ve ritimlerden oluşan müzik kasetleri
  • Su havuzu ve su havuzu oyuncakları
  • Basit ve ilgisini çeken oyuncak bebekler
  • Basit yapıda ve bol resimli masal kitapları

2 Yaş Dönemi

  • Dört tekerlekli bisiklet
  • Pedallı araba
  • Büyük tekerlekli kamyon, araba ve trenler
  • Büyük ve tüylü oyuncaklar
  • Yüksek sesler çıkaran oyuncaklar
  • Büyük ve tahta yapıda inşaa edebilecekleri bloklar
  • 4 – 6 parçadan oluşan puzzle
  • Oyuncak mutfak eşyaları
  • Yıkama ve ütüleme taklidi yapabilecekleri oyuncaklar
  • Oyuncak elektronik eşyalar
  • Büyük oyuncak ev
  • Kazıcı ve taşıyıcı oyuncaklar
  • İçinden geçilebilen labirent, tünel
  • Basit zeka küpleri

3 Yaş Dönemi

  • Günlük yaşantıda anne ve babanın kullandığı eşyaları taklit eden eşyalar
  • Giysiler
  • 4 – 6 parçalı yapbozlar ( yapabiliyorsa parçalar en minimal düzeyde arttırılabilir )
  • Resim kağıtları ve boya kalemleri
  • Renkli oyun hamurları
  • Basit yapıda domino oyunları
  • Parmak boyaları
  • Büyük sayı ve boyutta lego
  • Fazla ayrıntıya sahip olmayan okunabilecek yazılara sahip bol resimin hakim olduğu masal kitapları

4 Yaş Dönemi

  • Basit ayrıntılara sahip eşleştirme oyunları
  • 6-8 parçalı yapboz
  • Orta boy lego
  • Sahne ve kukla
  • Resim defteri ve her türlü resim malzemesi
  • Ayrıntılı masal kitapları
  • Hafıza güçlendirme oyunları
  • Basit yapıda trafik halıları
  • Basit sayı yapısını içeren kavram oyunları
  • Tahta ve kalem / Tahta ve tebeşir
  • Küçük bahçe eşyaları

5 Yaş Dönemi

  • Farklı yapılarda meslek gruplarına ait kullanılan her yapıda malzemeyi taklit eden oyuncaklar
  • Farklı meslek gruplarına ait kıyafetler
  • 8 – 12 parçadan oluşan yapbozlar
  • Uzun formda, ayrıntılı, resimli masal kitapları
  • Trafik halı ve setleri
  • Sayı kavramını içeren oyunlar
  • Fazla bakıma ihtiyacı olmayan ev bitkileri
  • Mıknatıslı oyuncaklar
  • Büyüteçler
  • Ailecek oynanan oyunlar

Unutmayın ki, sağlıklı bir ev ortamı ve ebeveyn ilgisi birçok oyuncaktan çok daha etkilidir. Çocuğunuzun gelişimini daha olumlu yapıda şekillendirebilmek için yukarıda bıraktığımız alternatif yapıda oyuncakların yanı sıra oyuncakçılarda bulunan, alanında eğitimler almış satış danışmanlarından da çocuğunuza dair kişisel detayları vererek ona en uygun oyuncakları seçmek için destek alabilirsiniz.