Türkiye’ de ortalama olarak insanlar 6 yaşından 22 yaşına kadar toplam 16 yıl eğitim alırlar. Dönüp baktığımızda aldığımız birçok eğitim sisteminde bilgileri kitaplar aracılığıyla sağlarız. Fakat aldığımız bilgiler uzun vadede kalıcı olmazlar. Hemen herkes sınav döneminde bilgi haznelerine oldukça yüklü miktarda bilgi girişi sağlarlar ve sınavlar bittikten kısa süre sonra aldıkları bilgileri, bilgi kapasitelerini rahatlatmak için temizlerler. Üstelik çoğu kişi sadece sınav döneminde değil genel olarak da farklı kültür ve yaşanmışlıklara dair meraklarını birçok kitap aracılığıyla giderirler. Oldukça geniş yelpazeye sahiptir kitaplar. Adeta bir okyanus kadar geniş alanı kaplarlar ve her bir kitap farklı bir duygu, deneyim, hayal, kültür ve bilgi birikimini taşır içerisinde. Peki, nesilden nesile aktarılan, iletişim ve bilgi aktarımının temeli olan kitaplar nasıl okunmalıdır? Kitaplar için en etkili okuma tekniklerini sizler adına derleyip topladık. Buyurun bu bilgilere daha yakından göz atalım.

Doğru Kitap Okuma Nasıl Yapılır?

  • Planlama Yapmalısınız

    Genellikle kitap okumak boş zaman aktivitesi olarak adlandırılır. Fakat burada ki ‘’ boş zaman ‘’ terimi toplum bilincinde çağrışım yaptığı gibi, kitap okumanın değersiz ve önemsiz bir aktivite oluşundan kaynaklı değildir. Kitap okumaya başladığımızda ya günlük olarak yapmamız gereken işlere odağımız kayıyor ya da bir an da başka bir duruma odağımız kayıp gidiyor. Bu sebeple bazen kitap okurken aradan 50 sayfa da geçmiş olsa bile bir an durup ‘’ burada ne oldu, ne anlatıldı hiçbir şey anlamadım ‘’ diyerek tekrar başa dönerken ya da kitap okumayı bırakırken buluyoruz kendimizi. Bu durumun önüne geçmek için kitap okuma zamanlarınızı planlarınız içerisine yerleştirmelisiniz. Acil ve önemli işlerinizi halletmek ilk adımınız olmalı fakat acil durumda olmayan, fazla önem arz eden işleriniz olmadığı günlerde kitap okumak adına bir program yapmalısınız. Bu sayede kitap okurken odağınızı dağıtacak unsurlar azalır ve psikolojik olarak üzerinizde ki baskılardan uzaklaşmış olursunuz. Kitap okumak adına ‘’ boş zaman ‘’ aktivitesinden kast edilen durum da bu yöntemi özetler niteliğindedir.

  • Uygun Atmosferi Oluşturmalısınız

    İsterseniz ders çalışıyor olun, isterseniz ilginizi çeken bir kitabı okuyor olun her ne olursa olsun okuma yaptığınız ortam, yaptığınız okumanın verimliliğini yüksek derecede etkiliyor. Son zamanlarda bu konuda yapılmış olan bilimsel çalışmalarda bu denklemi gün yüzüne çıkarmış durumda. Dolayısıyla kitap nasıl okunmalıdır sorusunun en genel ve etkili yanıtı uygun ortamı oluşturmanız üzerinedir. İster odanızda yatağınıza uzanmış olun, ister bir masada oturuyor olun kitap okumak için hangi koşul ve durumu seçmiş olursanız olun odağınızı dağıtacak her türlü nesneden uzak durmalısınız. Bir ses ya da görselin odağınızı dağıtması kitap okumanın önünde ki en büyük engellerdir birisidir.

  • Doğru Seçim Yapın

    Her kişinin okuma alanında ilgisini çeken farklı farklı kitap türleri vardır. Kendi tarzını henüz keşfedememiş ya da kendi ilgi alanı dışında okuma yapan kişilerin genellikle kitap okumayı sevmediğini gözlemleriz. Dinlediğimiz müzikler, izlediğimiz filmler, giyim tarzımız, yemek kültürümüz ve daha birçok şey bizim ilgi alanlarımızı sergiler. Kendimiz için doğru olan kitaplar, bizim ilgi alanlarımıza uygun olan kitaplardır. Bu noktada kendimizi tanımamız önemli bir etkendir. Örneğin aksiyon filmleri mi bizim ilgimizi daha çok çeker, yoksa daha klasik yapıda eserlerde mi kendimizi buluruz. Bu soruların cevapları sizi doğru kitap seçimine götürecektir. Alelade bir şekilde elinize aldığınız herhangi bir popüler kitap size hitap etmiyorsa bu sizin kitap okumayı ‘’ beceremediğinizi ‘’ değil kitap seçimlerinizin doğru olmadığını gösterir. Size kitap okumayı sevmiyorum dedirten kitapların türlerine bakın ve o türlerden bir süre uzakta durun. Bunlara dikkat ettiğiniz noktada kendinizi kaptırıp gideceğiniz, sayfaların nasıl geçtiğini anlayamadığınız kitaplar ile tanışacaksınız.

  • Yapıyor Olmak İçin Yapmaktan Uzak Durun

    Bu maddemiz hayatınızın her noktasında dikkat etmeniz gereken bir maddedir fakat konumuz kitaplar olduğu için şu an kitaplar üzerinde ki etkilerinden bahsedeceğiz. Hayatınız da sadece yarış atı gibi hissedip, insanların o saçma koşuşturmalarına ortaklık etmeyin. Bırakın, her keşif için uygun bir zaman dilimi vardır. Hele ki konular kitaplarsa. İnsanlar daha ne yaparız da başka bir insana üstünlük taslarız derken en son kitapları da egosal yarışlarına alet etmiş durumdalar. İçinizden kitap okumak gelmiyorsa bu bir kusur ya da eksiklik değildir. Bu baskı ve dürtü ile hareket ettiğiniz süre boyunca sadece skor tablonuza bir sayı daha eklersiniz. Fakat hayatınız da akıp giden zamanı durdurup tekrar geri getiremezsiniz. Kitap okumak için öncelikle biraz sakinleşin, durun ve kitap okumaya farklı bakış açılarından yaklaşın. Başta biraz huzursuz ve kendinizi kandırıyor gibi hissetseniz de zamanla içinizde keşfetmiş olduğunuz farklı bakış açıları ile kitap okumak konusunda oldukça olumlu ve huzurlu bir yol kat edeceksiniz. Kim bilir, belki de içinizde yatmakta olan bir kitap kurdunu bile uyandırabilirsiniz.

  • Okuma Hızınızı Kontrol Edin

    Herkesin kendi göz sağlığına, okuma pratiğine göre farklılıklar gösteren okuma hızları vardır. Bu sebeple ‘’ genellikle ortalama bir yazı puntosunda 1 sayfayı 1 dakika da okuma hızı idealdir ‘’ gibi yorumlara göre kendinizi yargılamamalısınız. Fakat eğer okuma hızınızı geliştirmek istiyorsanız belirli sayfa sayısı belirleyerek, bu sayfaları okurken bir süre tutabilirsiniz. Unutmayın önemli olan okuyup geçmek değil, kalıcı ve etkili bir şekilde okumaktır. Örneğin; okuduğunuz kitabı 50 sayfa halinde bölümlere ayırın ve etkili, kalıcı yapıda olan bir şekilde okumaya başlayın. Her seferinde süre tutun ve aradan zaman geçtikçe başladığınız süre ile arada ki farka bakın. Sonuca şaşıracağınızdan eminiz.

  • Renkli Kalemlerinizi Hazırlayın!

    Kitap nasıl okunur sorusuna belki de en eğlenceli yanıtımız budur. Hoşunuza giden, sevdiğiniz kalemlerinizi yanınıza alın ve dikkatinizi çeken, unutmak istemediğiniz, sonrasında araştırma ihtiyacı duyduğunuz tüm bölümlerin altını çizin. Bu bir kelime bile olabilir ya da koca bir sayfa olabilir, bu hiç önemli değil. Önemli olan ilgi ve odağınızı dinç tutacak aynı zamanda da dönüp kitabınızı tekrar elinize aldığınızda bilgilerinizi tazelemeniz konusunda yardımcı olan bir yöntemle tanışmanızdır. Bu yöntem hakkında dikkat etmeniz gereken ufak bir detay mevcuttur. Uzun cümlelerde altlarını çizerken farklı renkler kullanmanızı, bu sebeple eğer imkanınız varsa farklı renk kalemleri kendi içerisinde anlamlandırarak kullanmanızı tavsiye ederiz. Bu sayede hem görsel olarak hem de psikolojik olarak sayfalar sizi yormaz aynı zamanda değer ve önem sıralamasını kolaylıkla ayırt edebilirsiniz.

  • Dinlenin ve Kitaplarınızın Bitiminde Küçük Özetler Oluşturun


Her kitabın ardından oluşturacak olduğunuz küçük notlar ya da kısa özetler, edindiğiniz bilgilerin ya da kitabın sizde bıraktığı etkilerin kalıcılığını arttırır. Tazelenmeyen bilgiler genellikle unutulmaya doğru bir yolda ilerlerler. Unuttuğunuz, emin olamadığınız durumlar için dönüp kitabı tekrar baştan okuyacak vaktiniz, imkanınız ya da isteğiniz olmaması durumunda almış olduğunuz notlar, çıkarmış olduğunuz özetler sizlerin kitap hakkında edinmiş olduğu bilgileri tekrar tazeleyecektir. Bu fikir başta can sıkıcı ya da uğraştırıcı gibi görünse de 5 – 10 dakikanızdan fazlasını almayacaktır. Aynı zamanda uzun vadeli düşünüldüğünde size büyük oranda katkı sağlayacaktır.